Hayırsızada- Chienne d’histoire
animasyon filminin özel gösterimi
Yer : Fransız Kültür Enstitüsü
Tarih : 17 Kasım 2009
Saat : 17.00
Archives mensuelles : novembre 2009
Et le nuits ?
la Maison d’Europe et d’Orient
présente
Du 13 au 18 novembre 2009
Journées turques à Paris
Vendredi 13 novembre
20h30 : Théâtre
Passa Tempo
Création
Texte et mise en scène Aliye Ummanel
Théâtre municipal turc de Nicosie
Avec Deniz Çakir et Osman Ates¸
Spectacle en turc sous-titré en français
Passa Tempo nous parle des séquelles laissées par la guerre sur une famille : l’histoire d’une mère et d’un fils, blessé avant même sa naissance, d’un père mort à la guerre… Un instantané de la vie gens coincés entre passé et présent. Aliye Ummanel interroge le conflit entre deux générations : la première qui a vécu la guerre, et la seconde qui, à défaut de l’avoir vécue, en subit toujours les effets. La guerre est finie depuis bien longtemps déjà, mais son impact est toujours présent. Le passé est comme un mur face au futur. Le présent ne peut échapper à l’ombre du passé et à l’ambigüité du futur. Une guerre se termine-t-elle vraiment lorsqu’est signé l’armistice ?
Premières représentations d’un théâtre chypriote turc hors de Chypre et de la Turquie.
Samedi 14 novembre
18h : Vernissage littéraire – Rencontre et lecture
Nouvelle publication des éditions l’Espace d’un instant
L’Invité de Bilgesu Erenus
traduit et adapté du turc par Jacques Salzer, préface d’Olivier Couder
Rencontre avec Bilgesu Erenus, Olivier Couder et Jacques Salzer, suivie d’une lecture d’extraits par Olivier Couder, Jacques Salzer et Daniel Soulier. En allemand, « travailleur immigré » se dit « Gastarbeiter », c’est-à-dire « travailleur invité ». Arrivés dans les années 60, de nombreux travailleurs émigrés turcs se sont finalement établis en Allemagne, tandis que d’autres ont « choisi » le retour. C’est le cas de Musa, « invité » à travailler dans les usines allemandes, qui s’invite à son tour dans son propre village, où il se retrouve comme un étranger. Ses amis, selon la tradition des corporations d’Anatolie, se mettent alors à représenter ensemble, pour mieux se comprendre, ce qui est arrivé entre passé et présent. Ils improvisent différents épisodes de l’histoire de Musa : de sa jeunesse de berger à son départ, de sa vie en Allemagne à son retour au pays. Il s’agit donc toujours et encore de la place de l’autre, qu’il soit immigré ou simplement différent, et de son acceptation par le corps social. La situation de Musa a ceci de particulier qu’il se situe entre deux cultures, aux référentiels différents : son étrangeté et sa dépossession sont doubles. Mais les aventures de Musa montrent que les véritables aliénés sont ceux qui vivent à l’intérieur de frontières construites socialement. L’Invité a été créé en 1988 par Isil Kasapoglu au Théâtre des Amandiers de Paris.
ISBN 978-2-915037-57-9 – 11 euros
Bilgesu Erenus est née à Gölpazari en 1943. Journaliste de formation, elle a travaillé dans différents médias en Turquie à partir de 1965. Depuis 1973 elle compte parmi les principaux dramaturges turcs contemporains, dont les pièces sont jouées dans différents pays d’Europe et en Australie. Tout en continuant à écrire, elle soutient activement un grand nombre de causes sociales, politiques et humanitaires, ce qui lui a valu quelques séjours derrière les barreaux.
Dimanche 15 novembre
18h : Concert
Zeynep Çolak & Guest : Francesco Russo
Entrée 8 euros
Zeynep Colak : saz et chant
Gilles Andrieux : kemence rumi et ney
Antoine Morineau : tombak et daf
Francesco Russo : artiste invité, électro-acoustique
Zeynep Çolak chante les montagnes du Kurdistan, elle chante avec mélancolie la lutte de ce peuple sans patrie, elle chante la guerre et l’exil, la vie de ces nomades au grand cœur, mais elle chante surtout l’amour vrai, et les rires des jeunes Kurdes qui rêvent tout haut, les yeux plein d’étoiles.
Né à Naples, Francesco Russo a étudié l’électronique et joué du Jazz. Depuis 1994, il vit à Paris et travail à la Cité de la Musique, comme intervenant pédagogique dans les ateliers “studio son”. Il collabore notamment avec le groupe techno-ethno Kabul Workshop.
Mardi 17 novembre
20h30 : Théâtre
Entrée 8 euros
La première femme
De Nedim Gürsel
Adaptation Esen Özman
Mise en scène Patrick Verschueren
Avec Sedef Ecer et Patrick Verschueren
Première adaptation à la scène du roman de Nedim Gürsel, La Première Femme est un magnifique dialogue entre l’Orient et l’Occident et révèle les dilemmes et les conflits d’un homme partagé entre deux cultures.
À travers le récit d’un adolescent de seize ans, en quête du visage de sa mère, nous partons dans un voyage qui nous emmène du c¦ur d’Istanbul jusqu’à la petite chambre d’un hôtel parisien. Alors que le visage s’estompe peu à peu, il comprend que c’est de sa langue dont il se détache: sa langue maternelle.
Manifestation organisée dans le cadre de la Saison de la Turquie en France (juillet 2009 – mars 2010)
Mercredi 18 novembre
20h30 : Vernissage littéraire
Sur le seuil de Sedef Ecer (éditions de l’Amandier)
Première pièce de théâtre écrite en français par l’auteure turque Sedef Ecer, Sur le Seuil se compose de «mini-fictions» centrées sur des êtres entre deux rives : une terroriste amoureuse d’un ennemi, un travesti attendant une opération pour changer de sexe, une fillette dont le grand-père est responsable d’une déportation…
Rencontre avec l’auteur, lectures d’extraits et projection d’un court métrage qui se compose des témoignages de jeunes gens qui ont étudié et joué la pièce pour le bac option theatre : que veut dire être “sur le seuil” quand on a 18 ans?
Vernissage en présence de Serra Yilmaz et, sous réserve, de Tilbe Saran, deux des comédiennes de la distribution de Sur le seuil, qui sera présenté le 25 novembre à la Maison des Métallos, dans une mise en scène d’Elise Chatauret.
Réservations : 01 40 24 00 55
Contact presse : Natalia Karczmarczuk
01 40 24 00 55
Washington DC. 9-12 November 2009
What is it ?
Still ?
I want my bicycle back!
Patriot nargile
Potomac in autumn
ulusal kimlik
Ulusal kimlik tartışması
Radikal, 08/11/2009
Fransız kimliğinin her kimlik gibi korunmaya değil gelişmeye ihtiyacı var
// SAMİM AKGÖNÜL
Nedir bu ulusal kimlik? Tarifini kim yapar? Kim karar verir kimin ‘ulus’a dahil olup kimin dışında kaldığına? Anderson’un dediği gibi sadece bir hayal midir ulus? Yoksa Armstrong’un düşündüğü gibi uluslar, tarihin derinliklerinden beri vardır da ulusalcılık mı modern bir düşünce akımıdır? Ulus dil, din, etnik grup, kültür gibi herhangi bir kimlik imini (ya da hepsini) paylaşmak mıdır gerçekten, yoksa ortak yaşamı farklılıklarla kabullenip her grubun diğerinin gözünde meşru olması mıdır? Bir ‘ulus’un varolması için devlet şart mıdır ? Uluslar mı devleti doğurur, devletler mi kendilerine ulus biçerler?
Bu soruların yanıtları elbette zor. Hem de bütün algılama/kendini algılama soruları gibi öznel. Ulusun tanımı hem gruptan gruba, kişiden kişiye yatay olarak değişmekte hem de tarihin bir döneminden diğer bir dönemine dikey olarak. Ulus dinamik bir kavram. 20. yüzyılı ideolojik ayrışmayı bitirerek kapadık, doğru mu yaptık? 21. yüzyılda ötekilikler daha bir etnik, daha bir dinsel, daha bir kimliksel, daha bir ulusal. Sanki bu ötekilikler ideolojik ötekilikten biraz daha keskin, hem sembolik hem fiziksel şiddete biraz daha yatkın gibi gelmiyor mu size de? Bu da bir algılama elbettte.
Fransa, ulus-devlet kavramının ağababası, birçok ulus-devlet’e örnek teşkil etmiş. Taklit edilmiş. Türkiye gibi model olarak görüldüğü yerlerde Fransa’daki ulusallık kavramının kemikleşmiş olduğu sanılır. Halbuki 1789 Fransız ulusu ile 1870 Fransız ulusu arasında, 1974’teki algılamayla 2009’daki algılama arasında büyük dikey farklılıklar var. Paris’in şık 16. bölgesindeki ulus tanımıyla Strasbourg’un göçmen asıllıların yoğunlukta oldukları Cronenbourg mahallesinde yaşayanların ulus tanımı arasında büyük yatay farklılıklar var.
Ancak Fransa’da ulusalcı akımların kamusal tartışma alanını iyice ele geçirdiğini gözlemlemek zor değil. Bu düşünce tarzı ırkçı parti Front National’in tekelinde kaldı onyıllarca. Bugünkü iktidar partisi ve elbette lideri Nicolas Sarkozy, Front National oylarının içini delmek için bu söylemi kendine uyarladı ve makyajlanmış bir şekilde seçmene sundu. Cumhurbaşkanı seçilmesinde eski aşırı sağ oylarının rolü yadsınamaz. O günden beridir de bu konu devamlı gündemde. Göçmen oldukları düşünülen, halbuki Fransa’da doğmuş, Fransız vatandaşı Arap ve Türkiye kökenliler söz konusu olduğunda gündeme geliyor bu konu. Türkiye’nin çok iyi bildiği “içimizdeki yabancılar” tartışması. Ya da Fransa’daki yasadışı göçmenlerin uçaklarla Afganistan’a, Afrika ülkelerine gönderilmesi söz konusu olduğunda. Göçmenlik onyıllarca Fransa’ya zenginlik katan müspet bir kavramken artık ulusal kimliği tehdit eden menfi bir kavram haline geldi.
Göç ve ulusal kimlik
Bu tartışmalar son günlerde daha da hızlandı. Tuhaf bir bakanlığı var Fransa’nın: Göç, Entegrasyon, Ulusal Kimlik ve Dayanışmalı Gelişme Bakanlığı! Şaka değil. Başında eski sosyalistlerden Eric Besson var. Göç ve ulusal kimlik birbirine antinomik (çatışık) kavramlar olarak görüldüğünden böyle bir bakanlığa ihtiyaç duyulmuş. Bakanlık yeni bir kampanya başlattı ve Fransız ulusal kimliğini tartışmaya açtı. Özellikle bu tartışma için bir internet sitesi kuruldu; http://www.debatidentitenationale.fr/. İnternetin doğasından dolayı herkes, Fransa’da yaşasın yaşamasın, Fransız vatandaşı olsun olmasın aynı soruya cevap verebiliyor: “Sizin için Fransız olmak nedir?” Basit gibi görünen bu soru elbette son derece çetrefili. Şimdiden yüzlerce kişi bir iki satır çiziktirmiş. Kimisi “Yasalara uymaktır” diyor, kimisi “Fransızlıkla gurur duymak”. Kimisi “Başörtüsü takmamak, sokakta koyun kesmemektir” diyor, kimisi “İnsan haklarına saygılı olmak”. Kimisi “Fransızlık değerlerimizdir” yazmış, kimisi “Bayrağa saygıdır”. Çeşitli siyasetçi ve düşünürler de fikirlerini belirtmişler Fransızlık hakkında, daha uzun yazılar. Son tahlilde Fransız ulusal kimliğinin polisemik olduğu meydanda. Her ulusal kimlik için geçerli değil mi bu? Ancak bu tartışmanın sonunda bir dizi karar alınacak Bakanlık tarafından ve uygulanacak. Amaç Fransız kimliğini “korumak”. Oysa Fransız kimliğinin her kimlik gibi korunmaya değil gelişmeye ihtiyacı var. Çıkacak kararların “içimizdeki yabancılara” yönelik yeni zorlayıcı ve sonuçta -çelişkili olarak- dışlayıcı siyasalar olmasından endişe etmemek elde değil.
Nomrs… norms
Call for Papers : Strasbourg Conference
(23-24-25 June 2010)
Norms in translation and the translation of norms in
European institutions and businesses
Europe is the world’s largest economic zone in terms of general domestic product. The European Union, however, as its most powerful economic structure with 27 member states, does not have the monopoly on all the exchanges that take place in Europe. Countries such as those of the European Free Trade
Association (Iceland, Lichtenstein, Norway and Switzerland), countries of South-Eastern Europe, Turkey, the Ukraine, and several others, also participate in the exchanges within Europe. The 23 official languages of the European Union, which are determined when the states become members, are thus supplemented by other languages which also have a role to play.
Within this European zone every country works in one or several languages, which are either chosen or imposed by circumstance, and translation is therefore an inevitable and necessary aspect of all these exchanges. This situation raises the question of the languages from and into which translation occurs, and the norms that apply to these translations.
The pertinence both of the problems involved in translating normative texts and of the question of norms in translation is explained by the large quantity of texts to be translated in a great number of languages on the one hand, and by the desire to “say the same thing” in all these languages on the other. These matters have repercussions on an economic, institutional, socio-cultural and ideological level.
This European multilingualism constitutes a de facto impediment for the translation of the various types of norms elaborated by the institutions of the European Union, such as their regulations, directives and recommendations, as well as the judgments and decisions issued by the supranational courts. The same applies to economic, technical and scientific documents: every language has to be taken into account, whatever its number of speakers may be. A further matter for debate lies in the different translation norms diffused by translator training institutions and in their varying applications among publishing houses throughout Europe. Furthermore, the multilingual environment in which European businesses function raises the problem of the choice of their working language, as they often adopt English at the expense of the national language, which in turn raises the question of source text quality.
The conference aims to bring together translators, linguists, translator trainers, experts working in the European Institutions, as well as people working in the business sector, to discuss the practices and the demands which this European multilingualism generates.
Presentations can focus on any of the following topics:
• Harmonising translation practice in businesses and institutions.
• The use of terminology in a multilingual context, both in the public and private sector.
• Multilingual strategies in business communication and translation.
• European minority languages and translation issues.
• The impact of majority languages on translation norms.
• Problems of source text quality linked to the use of global English.
• The implicit and explicit diffusion of translation norms.
• Norms in translator training.
• Norms in translation as applied by the audiovisual industry and in publishing.
The conference is organised by the Research Group on European Multilingualism (EA 1339, LiLPa), the
Institute for Translators, Interpreters and International Relations (ITI-RI) at Strasbourg University and the College for Languages and Applied Human Sciences of the University of Strasbourg.
200 to 300-word proposals for papers in French or in English, with a provisional title, should be sent to outilstrad@googlemail.com by 30 November 2009. The selected papers may be given in French or in English in a 25-minute presentation (+ 5 minutes Q & A).
Registration fee: € 65 (payment before 31 March 2010) or € 100 (payment after 31 March 2010)
Coffee breaks and lunch are provided by the conference organisers.
Accommodation and other meals are paid for by the participants.
Conference calendar:
30 November 2009: deadline for submission of proposals
30 January 2010: notification of acceptance of proposals
23-24-25 June 2010: Conference
Academic Committee:
• Amalia Todirascu (University of Strasbourg)
• Antje Gualberto, (University of Strasbourg)
• Arlette Bothorel (University of Strasbourg)
• Ayfer Altay (Hacettepe University of Ankara, Turkey)
• Barbara Kaltz (University of Aix-en-Provence)
• Christopher Gledhill (University of Lille 3)
• Claude Truchot (University of Strasbourg)
• Daniel Gouadec (University of Rennes 2)
• Elisabeth Lavault-Olléon (University of Grenoble 3)
• Ineke Wallaert (University of Strasbourg)
• James Brannan (European Court of Human Rights, Strasbourg)
• Jean Dewitz (Université of Strasbourg)
• Jean-François Allain (Council of Europe, Strasbourg)
• John Humbley (University of Paris 7)
• Marie-Paule Jacques (University of Strasbourg)
• Mojca Schlamberger Brezar (University of Ljubljana, Slovenia)
• Rita Temmermann (Erasmushogeschool, Brussel, Belgium)
• Slaheddine Dchicha (University of Strasbourg)
• Teresa Cabré (University Pompeu Fabra, Barcelona, Spain)
• Thierry Grass (University of Strasbourg)
insansız
Claude Lévi-Strauss’un yüzyılı
Samim Akgönül
Fransa
BBC
Claude Lévi-Strauss öldü. 101 yaşında. Hayır, bir kot pantolon markasının kurucusu değil. Sosyal antropolojinin kurucusu.
Claude Lévi-Strauss, sosyal antropolojinin kurucusu olarak biliniyor
“Kültür nedir”in teorisyeni. Kuram mimarı.
İlk 1991’de okumuştum Tristes Tropiques kitabını. Tam bir tokat.
Bir edebiyat şaheseri mi desek, “beşeri bilim nasıl yapılır” dersi kitabı mı, “hümanizm ne demektir”in açıklaması mı?
Meğer 1955’te yazmış kitabı, Türkçe’ye çevirisi 2000′de. Hüzünlü Dönenceler ismi verilmiş bu başyapıta.
Neredeyse 50 sene sonra kavuşmuş Türkiye okuyucusuna.
İki hayatı var Claude Lévi-Strauss’un, birincisi alan çalışmalarının adamı olarak, antropoloji ve etnolojide katılımcı gözlem kuramının kurucusu olarak, 1930’larda Brezilya’da yerli kabileleri arasında geçirdigi zaman zarfında.
Elbette daha sonra özellikle Japonya’da alan çalışmaları olmuş.
Ancak Fransa’ya döndüğü 1942 yılından itibaren bir düşünür, bir kütüphane adamı, toplumun yapısının ince mimarı olarak karşımıza çıkıyor.
Bu ikinci hayatı zaten kişiliğine çok daha iyi uymakta.
Güney Amerika “ilkel” kabilelerinin yaşamını anlatan Hüzünlü Dönenceler kitabının ilk cümlesi “gezilerden ve gezginlerden nefret ediyorum” değil midir zaten?
Yapısalcılık
Yapı dedik, dünyanın her yerinde yapısalcığın babası olarak tanınır Lévi-Strauss.
Structuralisme, yapısalcılık mıdır, altyapısalcılık mı tartışılır bence.
Infrastructuralisme mi deseydik acaba ismine?
Ben antropolog değilim, ancak toplumu anlamak için verdiği anahtarlar hep kullanılacak.
Lévi Strauss’un eserlerinden bizlere miras bıraktığı düşüncelerin başında kültürlerin arasında hiyerarşi bulunmadığı yatmakta.
İlkel denilen kabilelerde var olan “medeniyet” bir insanlık medeniyeti.
Ve kimi alanlarda bu “medeniyetler” sanayi toplumlarından ve daha da önemlisi sanayi ötesi toplumlarından daha insancıl.
İşte bu yüzden de modern toplumlar, ilkel olarak nitelendirilen toplumları boğazlamakta, yok etmekte, yeryüzünden silmekte.
Bir gün kendilerinin de aynı şekilde silineceklerini bile bile.
İnsansız dünya
Kötümserdir Lévi-Strauss, melankoliktir.
“Dünya”, der, “hayatına insansız başladı, hayatını insansız sona erdirecek.”
1962’de yayınlanan La Pensée sauvage (Vahşi Düşünce), gayet net gösterir.
Lévi-Strauss’a göre her şey, her davranış, her gelenek, her dini pratik, her inanç, en anlaşılmayanları, en doğaüstü görünenleri dahi dünyasal sebepler taşırlar.
Bir “yapı” içinde tahlil edildiklerinde, kültürler ne kadar farklı olsa da, insanlık medeniyetinin ortak mitoslarının kalıntılarıdır bunlar.
Yemek yapma şekilleri, her şarkı, her jest, her cümle ortak bir insanlık geçmişine gönderme yapar:
Doğayla iç içe vahşi dünyada yaşamdan, toplumsal insanî yaşama geçiş süreci.
1964’te yayınlanmış olan “Le Cru et le Cuit” yani “Çiğ ve Pişmiş” eserini 40 yıl sonra okurken aynı zamanda Kitab-ı Dede Korkut’un Altan Gökalp ve Louis Bazin tarafından tanıtımını okuduğum aklıma geldi şimdi.
Dede Korkut’taki Atbas ve Beyrek karakterleri de simgesel olarak bu geçişi anlatır.
İnsan olmak sosyal olmaktır.
Ve sosyal insan verir alır.
Verdiğini geri almaya uğraşır, aldığını da mutlaka geri vermeye. Sosyal insan etkileşimli insandır. Diğer insanlar olmadan var olamaz.
Fransa medyası
Claude Lévi-Strauss, bir asırlık bir hayattan sonra öldü.
Ancak öyle bir iz bıraktı ki bilim dünyasına, artık silinmesi imkansız.
Yapısalcılık bugün eleştirilebiliyorsa, Lévi-Strauss’un yapısalcılığı inşa etmesi sayesindedir.
Bir yüzyılın insanlık tarihine damgasını vurarak.
Fransa da unutmamış demek ki kendisini bu kadar eleştiren bilim adamını.
Bütün günlük gazeteler, bütün dergiler, bütün televizyonlar, bütün haber siteleri en önemli haber olarak Lévi-Strauss’un ölümünü verdiler, veriyorlar.
Kot markası
Evet, Lévi-Strauss, işgal altındaki Fransa’yı bırakıp, Amerika Birleşik Devletleri’ne gitmişti, orada zaten ismini kesip Claude L. Strauss olmuştu, kot pantoloncuyla karıştırılmamak için.
Daha sonra direnişe katılmış, 1950 ve 1960’larda sömürgeci Fransa’ya karşı çıkmıştı.
Ancak daha sonra siyasi angajmanın entelektüel tarafsızlığa zararlı olduğunu düşünmüş, örneğin Fransa’daki 1968 olaylarında rol oynamayı reddetmişti.
Daha sonra da etik olarak güncel konularda yorum yapmaktan hep çekinmişti.
Kendini emekli ettiği 1982’den beri yazmaya odaklanmış, 1994’e kadar da üretmişti.
Claude Levi Strauss, 101 yaşında öldü.
Arkasında anlamaya çalıştığı koca bir insanlık tarihi bırakarak.
Tristes tropiques
Claude Lévi-Strauss est mort
L’anthropologue et écrivain Claude Lévi-Strauss est mort dans sa 101ème année, avons-nous appris ce mardi 3 novembre. Né le 28 novembre 1908 à Bruxelles, il a été l’une des voix majeures des sciences humaines du vingtième siècle. En un siècle, il a accompli ce que peu de scientifiques réalisent : une carrière d’ethnologue, une oeuvre d’écrivain et une trajectoire intellectuelle qui a imprégné l’ensemble des sciences humaines et sociales. Il fut notamment l’une des figures fondatrices du structuralisme. Son livre le plus célèbre, Tristes Tropiques (1955), ouvrage tout à la fois autobiographie, philosophique et ethnographique, aura rencontré un public mondial. Trois ans plus tard, son Anthropologie structurale jette les bases de son travail théorique en matière d’étude des peuples premiers et de leurs mythes.
